Literatura Słowian Południowych na tle kulturowym Półwyspu Bałkańskiego
środa, sala 285, godz. 17:00-18:30, dyżur: czwartek, sala 014, godz. 18:30-19:30
Kurs prezentuje treści historycznoliterackie w ujęciach modelowych i komparatystycznych, skupiając się na podstawowych zagadnieniach południowosłowiańskich literatur i kultur Półwyspu Bałkańskiego, południowosłowiańskich literatur i kultur środkowoeuropejskich (słoweńska i chorwacka), wraz z podstawową wiedzą o kulturach niesłowiańskich Bałkanów. Treści programowe dotyczą genezy i zasadniczych cech przestrzeni kulturowej Półwyspu, szczególnie modeli Slavia Latina i Slavia Orthodoxa, Slavia Islamica i Slavia Iudaica, roli folkloru w kulturach południowosłowiańskich oraz idei narodowych ukształtowanych w dobie odrodzenia narodowego. Najważniejsze problemy literatur południowosłowiańskich omawiane są w kluczu typologicznym, komparatystycznym i konfrontatywnym oraz dotyczą genezy epok, społecznych i politycznych uwarunkowań oraz odrodzenia narodowego w kształtowaniu tożsamości kulturowej i narodowej, a także transformacji kanonów kultury po 1991 roku.
Student: 1) uzyskuję wiedzę na temat: kształtowanie się bałkańskiej przestrzeni kulturowej; wspólnoty słowiańskiej i jej form historycznych i funkcji ideologicznych; form kultury ludowej i jej ponadnarodowego kodu semantycznego; wielkich mitów narodowych Słowian. 2) rozumie: specyfikę południowosłowiańskiego procesu historycznego i kulturowego oraz relacje pomiędzy literaturą pisaną i ustną, a także specyfikę relacji kulturowych pomiędzy Bałkanami i Europą. 3) posiada umiejętność: analizy i interpretacji tekstów literackich oraz dyskursów naukowych, charakterystycznych dla bałkańskiej przestrzeni kulturowej; rozpoznawania cech narodowych i ponadnarodowych modeli kulturowych, charakterystycznych dla Slavia Latina, Slavia Orthodoxa, Slavia Islamica i Slavia Iudaica.
Zajęcia nr 1
Zajęcia nr 2
Ustroje państw współczesnych
Zajęcia nr 3
Szanowni Państwo,
w ramach kolejnych zajęć zajmiemy się literaturą albańską. Proszę o zapoznanie się z następującymi pozycjami:
https://www.bannedthought.net/Albania/Culture/AHistoryOfAlbanianLiterature-Bihiku-1980-OCR-sm.pdf s. 25-36; 76-91; 95-100;
http://www.elsie.de/pdf/B1996StudiesAlbLit.pdf s. 1-23
Ponadto proszę o:
– przypomnienie / zapoznanie się z najważniejszymi elementami historii Albanii oraz jej kultury;
– streszczenie pisemne wskazanych powyżej fragmentów oraz ich przesłanie drogą mailową;
– wskazanie kluczowych elementów literatury albańskiej, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł inspiracji, dominujących motywów, specyfiki tejże literatury;
– pochylenie się nad osobą i twórczością Ismaila Kadare – wskazana charakterystyka twórczości
Zajęcia nr 4
Szanowni Państwo,
w ramach kolejnych zajęć zajmiemy się literaturą macedońską. Proszę o zapoznanie się z następującymi pozycjami:
Proza macedońska XXI wieku Literatura „małego narodu” w przekładach na język polski
Ponadto proszę o:
– przypomnienie / zapoznanie się z najważniejszymi elementami historii Macedonii oraz jej kultury;
– streszczenie pisemne wskazanych powyżej fragmentów oraz ich przesłanie drogą mailową;
– wskazanie kluczowych elementów literatury macedońskiej, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł inspiracji, dominujących motywów, specyfiki tejże literatury;
Zajęcia nr 5
Szanowni Państwo,
w ramach kolejnych zajęć zajmiemy się kulturą i literaturą bułgarską. Proszę o zapoznanie się z następującymi pozycjami:
https://api.pageplace.de/preview/DT0400.9781501348129_A40391479/preview-9781501348129_A40391479.pdf
Ponadto proszę o:
– przypomnienie / zapoznanie się z najważniejszymi elementami historii Bułgarii oraz jej kultury;
– streszczenie pisemne wskazanych powyżej fragmentów oraz ich przesłanie drogą mailową;
– wskazanie kluczowych elementów literatury macedońskiej, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł inspiracji, dominujących motywów, specyfiki tejże literatury;
Zajęcia nr 6
Szanowni Państwo,
w ramach kolejnych zajęć zajmiemy się literaturą i kulturą rumuńską. Proszę o zapoznanie się z następującymi pozycjami:
https://www.academia.edu/36908439/Romanian_Literature_for_the_World_A_Matter_of_Property
https://www.researchgate.net/publication/23645997_Romania_-_cultural_and_regional_differences
Ponadto proszę o:
– przypomnienie / zapoznanie się z najważniejszymi elementami historii Rumunii oraz jej kultury;
– streszczenie pisemne wskazanych powyżej fragmentów oraz ich przesłanie drogą mailową;
– wskazanie kluczowych elementów literatury macedońskiej, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł inspiracji, dominujących motywów, specyfiki tejże literatury;
Zajęcia nr 7
Szanowni Państwo,
w ramach kolejnych zajęć zajmiemy się literaturą i kulturą serbską. Proszę o zapoznanie się z następującymi pozycjami:
https://repositorio.iscte-iul.pt/bitstream/10071/24989/1/master_antonije_tot.pdf
Ponadto proszę o:
– przypomnienie / zapoznanie się z najważniejszymi elementami historii Serbii oraz jej kultury;
– streszczenie pisemne wskazanych powyżej fragmentów oraz ich przesłanie drogą mailową;
– wskazanie kluczowych elementów literatury macedońskiej, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł inspiracji, dominujących motywów, specyfiki tejże literatury;
Zajęcia nr 8
Szanowni Państwo,
w ramach kolejnych zajęć zajmiemy się literaturą i kulturą chorwacką. Proszę o zapoznanie się z następującymi pozycjami:
https://library.oapen.org/bitstream/handle/20.500.12657/35011/341383.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Ponadto proszę o:
– przypomnienie / zapoznanie się z najważniejszymi elementami historii Chorwacji oraz jej kultury;
– streszczenie pisemne wskazanych powyżej fragmentów oraz ich przesłanie drogą mailową;
– wskazanie kluczowych elementów literatury macedońskiej, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł inspiracji, dominujących motywów, specyfiki tejże literatury;
Zajęcia nr 9
Szanowni Państwo,
w ramach kolejnych zajęć zajmiemy się literaturą i kulturą czarnogórską. Proszę o zapoznanie się z następującymi pozycjami:
https://journals.akademicka.pl/politeja/article/view/2470/2271
https://cadmus.eui.eu/bitstream/handle/1814/31495/SlavicReviewDzankic.pdf?sequence=2&isAllowed=y
Ponadto proszę o:
– przypomnienie / zapoznanie się z najważniejszymi elementami historii Czarnogóryoraz jej kultury;
– streszczenie pisemne wskazanych powyżej fragmentów oraz ich przesłanie drogą mailową;
– wskazanie kluczowych elementów literatury macedońskiej, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł inspiracji, dominujących motywów, specyfiki tejże literatury;
Zajęcia nr 10
Szanowni Państwo,
w ramach kolejnych zajęć zajmiemy się literaturą i kulturą kosowską. Proszę o zapoznanie się z następującymi pozycjami:
https://www.files.ethz.ch/isn/124870/Kosovo%20Serbs.pdf
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/25739638.2024.2320474
Ponadto proszę o:
– przypomnienie / zapoznanie się z najważniejszymi elementami historii Kosowa oraz jej kultury;
– streszczenie pisemne wskazanych powyżej fragmentów oraz ich przesłanie drogą mailową;
– wskazanie kluczowych elementów literatury macedońskiej, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł inspiracji, dominujących motywów, specyfiki tejże literatury;
Zajęcia nr 11
Szanowni Państwo,
w ramach kolejnych zajęć zajmiemy się literaturą i kulturą słoweńską. Proszę o zapoznanie się z następującymi pozycjami:
https://core.ac.uk/reader/14411440
Ponadto proszę o:
– przypomnienie / zapoznanie się z najważniejszymi elementami historii Słowenii oraz jej kultury;
– streszczenie pisemne wskazanych powyżej fragmentów oraz ich przesłanie drogą mailową;
– wskazanie kluczowych elementów literatury macedońskiej, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł inspiracji, dominujących motywów, specyfiki tejże literatury;
Zajęcia nr 12
Szanowni Państwo,
w ramach kolejnych zajęć zajmiemy się literaturą i kulturą bośniacką. Proszę o zapoznanie się z następującymi pozycjami:
https://www.researchgate.net/publication/376185955_Noel_Malcolm_BOSNIA_A_Short_History_1996
https://intapi.sciendo.com/pdf/10.2478/htpr-2023-0002
Ponadto proszę o:
– przypomnienie / zapoznanie się z najważniejszymi elementami historii Bośni oraz jej kultury;
– streszczenie pisemne wskazanych powyżej fragmentów oraz ich przesłanie drogą mailową;
– wskazanie kluczowych elementów literatury macedońskiej, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł inspiracji, dominujących motywów, specyfiki tejże literatury;
Zajęcia nr 13
Szanowni Państwo,
w ramach kolejnych zajęć zajmiemy się literaturą i kulturą grecką. Proszę o zapoznanie się z następującymi pozycjami:
Ponadto proszę o:
– przypomnienie / zapoznanie się z najważniejszymi elementami historii Grecji oraz jej kultury;
– streszczenie pisemne wskazanych powyżej fragmentów oraz ich przesłanie drogą mailową;
– wskazanie kluczowych elementów literatury macedońskiej, ze szczególnym uwzględnieniem źródeł inspiracji, dominujących motywów, specyfiki tejże literatury;
Zajęcia nr 14
Zalecana literatura:
- Bogatyriew P., Semiotyka kultury ludowej, Warszawa 1979.
- Czajka H., Bohaterska epika Słowian południowych, Wrocław 1968.
- Dąbrowska – Partyka M., Świadectwa i mistyfikacje. Przed i po Jugosławii, Kraków 2003.
- Gusiew W., Estetyka folkloru, Wrocław 1979.
- II Kolokwium Slawistyczne Polsko-Bułgarskie, Poznań 1991.
- Język, literatura i kultura Słowian – dawniej i dziś III, Litteraria, pod red. B. Zielińskiego, Poznań
- Krzyżanowski J., Szkice folklorystyczne, t. 1-2, Kraków 1980.
- Rapacka J., „Osman” Ivana Gundulicia. Bunt świata przedstawionego, Wrocław 1975;
- Rapacka J., Dawna literatura serbska i dawna literatura chorwacka, Warszawa 1993.
- Rapacka J., Godzina Herdera, Warszawa 1995.
- Rapacka J., Rzeczpospolita Dubrownicka, Sejny 2005.
- Simiczijew K., Pieśń hajducka Słowian południowych, Wrocław 1985.
- Todorova M., Bałkany wyobrażone, Wołowiec 2008.
- Wielkie mity narodowe Słowian. Materiały do dyskusji panelowej towarzyszące konferencji „Język, literatura i kultura Słowian – dawniej i dziś III”, Poznań, 23-26. IX. 1999.
- Współcześni Słowianie wobec własnych tradycji i mitów. Sympozjum w Castel Gandolfo 19-20 sierpnia 1996, pod red. M. Bobrownickiej, Kraków 1997.
