Relacja z promocji książki „Miejsca i Sztuka. Racot”

19 sierpnia 2016 roku, pałac w Racocie stał się świadkiem spektakularnego spotkania oraz miejscem, w którym zebrało się liczne grono miłośników historii, regionu, a przede wszystkim sztuki. Promocji 4 książki z serii wydawniczej Miejsca i Sztuka towarzyszyła wyjątkowa oprawa i znamienici goście. Do Racotu przybył wnuk ostatnich właścicieli tych dóbr – Książę Michał Benedykt von Sachsen-Weimar-Eisenach.

Książę przyleciał do Poznania w godzinach przedpołudniowych, by w samo południe dotrzeć do Racotu. Po powitaniu przez Autora dostojny gość został zaproszony do apartamentu prezydenckiego, który na nieco ponad dobę, stał się domem Księcia Michała-Benedykta. Przy tej okazji Książę jako pierwszy z gości promocji, zapoznał się z najnowszą publikacją poświęconą Racotowi oraz przekazał Autorowi, książkę Barbary Beck, której był wydawcą, wpisując do niej okolicznościową dedykację. Chwilę później wnuk ostatnich niemieckich właścicieli został powitany przez pana Jacka Ługowskiego Prezesa Stadniny Koni „Racot”  Sp. z o.o. oraz pana Tomasza Jakubowskiego. Jako że była to pierwsza wizyta Jego Królewskiej Wysokości w Racocie i na ziemi kościańskiej, to też Autor przybliżył mu kilka najważniejszych wydarzeń z przeszłości miejscowości oraz pałacu. Po obiedzie zorganizowano krótką przejażdżkę bryczką na miejscowy hipodrom oraz po samym Racocie. Nad komfortem językowym gościa czuwała pani Renata Adamczak, która podczas dwudniowej wizyty Księcia pełniła rolę tłumaczki.

Uroczystą promocję rozpoczęła intrada wykonana przez Capellę Zamku Rydzyńskiego, która zadbała o oprawę muzyczną całego spotkania. Wszystkich dostojnych i drogich gości jako gospodarz miejsca, powitał pan Jacek Ługowski, Prezes Stadniny Koni „Racot” Sp. z o.o.

Wśród przybyłych osób znaleźli się poza wspomnianym Księciem Michałem-Benedyktem, także:

  • pani Małgorzata Grabska, potomkini rodu Broniszów, z którego wywodzili się ostatni polscy właściciele dóbr Racot,
  • pan Jacek Jerzy Domicz, Konsul Honorowy Republiki Chorwacji,
  • prof. dr hab. Tadeusz Żuchowski, Dyrektor Instytutu Historii Sztuki UAM oraz licznie zebrani pracownicy Instytutu,
  • prof. dr hab. Bogusław Zieliński, Dyrektor Instytutu Filologii Słowiańskiej UAM wraz z zastępczynią panią prof. Anną Gawarekcą,
  • pan Bernard Turski – Starosta Kościański,
  • pan Andrzej Przybyła – Wójt Gminy Kościan wraz z zastępcą panem Mirosławem Dudą,
  • pan Michał Jurga – Burmistrz Miasta Kościana,
  • pan Bartosz Kobus – Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy Krzywiń,
  • Stanisław Tokarski – proboszcz miejscowej parafii,
  • pan Aleksander Starzyński – emerytowany Wielkopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków,
  • pani dr Elżbieta Olender – Dyrektor Archiwum Państwowego w Lesznie,
  • pan Władysław Praiss – Nadleśniczy Nadleśnictwa Kościan,
  • pan Paweł Wachowiak – Prezes Spółki „Spójnia” w Nochowie,
  • panowie Dominik i Łukasz Wieszczeczyńscy,
  • członkowie Leszczyńskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk z panem prof. Mironem Urbaniakiem na czele,
  • członkowie Towarzystwa Miłośników Ziemi Kościańskiej z panami Ireneuszem Krzysiakiem, Maciejem Szymczakiem i Grzegorzem Nowakiem,
  • członkowie Stowarzyszenia Oświatowego im. Dezyderego Chłapowskiego z panem Leszkiem Majchrzakiem, Towarzystwa im. Melchiora Wańkowicza oraz Klubu Rotary, którego siedziba mieści się w pałacu w Racocie.

Po przywitaniu gości, Prezes Ługowski przekazał głos Autorowi, który w kilku zdaniach podkreślił znaczenie historii Racotu na mapie Wielkopolski i Polski, akcentując, iż było to miejsce spotkania trzech narodów: polskiego, holenderskiego i niemieckiego, a także dwóch religii: katolicyzmu i protestantyzmu. Obecność potomków ostatnich polskich i niemieckich właścicieli miejscowych dóbr stanowi natomiast świadectwo dopełnienia się historii, zamknięcia koła dziejowego, a zarazem początek nowego etapu w kształtowaniu wzajemnych relacji budowanych na gruncie kultury, a zwłaszcza pamięci o przeszłości. Po tym krótkim wstępie głos zabrał Książę Michał-Benedykt, który podkreślił, że zaproszenie wystosowane przez Autora do objęcia patronatu honorowego i do odwiedzenia Racotu, jak też sama promocja i uroczystość, wypełniły pewną lukę. Rodzina Księcia jak i on sam związani są silnymi więzami z Henrykowem, gdzie znajdują się byłe włości rodziny saksońsko-weimarskiej. Książę wyraził ubolewanie z powodu utraty dóbr racockich, przytaczając wiele wydarzeń historycznych, które do tego się przyczyniły, akcentując jednocześnie, że takie było zrządzenie historii i należy się z tym pogodzić. Nieco bliżej przedstawił Książę także swoich przodków, zwłaszcza dziadka Księcia Wilhelma Ernsta.

Jako kolejny głos zabrał pan Bernard Turski Starosta Kościański, który po słowach przywitania podkreślił znaczenie promowanej książki zwłaszcza w kontekście pełnienia przez Autora funkcji społecznego opiekuna zabytków w powiecie kościańskim. Słowa te znalazły kontynuację w wystąpieniu pana Andrzeja Przybyły, Wójta Gminy Kościan, który wskazał na bogactwo kulturalne ziemi kościańskiej, którego część została już opisana w ramach książek z serii Miejsca i Sztuka. Jednocześnie panowie Starosta i Wójt zaprosili Księcia oraz wszystkich gości do częstego powracania do powiatu i gminy oraz odkrywania ich piękna.

Tę pierwszą, oficjalną część promocji, zamknęło wystąpienie prof. Żuchowskiego, który przedstawił sylwetkę Autora, scharakteryzował serię wydawniczą, zrecenzował książkę oraz – co było sporym zaskoczeniem dla wszystkich zebranych – w niezwykle finezyjny sposób wskazał na wielość miejscowości, które czekają na swoje opracowanie.

Dr Prałat, pisząc książki o swej okolicy, wyrwał ją z tradycyjnego pisarstwa regionalnego. Stworzona przez niego seria pomyślana została jako spojrzenie na niewielkie miejscowości z perspektywy wielkich wydarzeń i wielkich osobowości. Turew, Kopaszewo, Rąbiń nagle stają się sceną ważnych spraw, o których można poczytać na lekcji historii i literatury. To znaczy, dzięki sposobowi przedstawiania przez dr Prałata, dzieje tych miejscowości nie rozgrywają się gdzieś na marginesie wielkich wydarzeń, ale poprzez osoby, związane z tymi miejscowościami wpisują się o w historię przez „H”.Książki adresowane są do wszystkich, ale przede wszystkich do mieszkańców regionu. Z jednej strony napisane dobrą polszczyzną, zrozumiałe dla średnio wykształconego czytelnika, ale przekazujące najnowszy stan wiedzy, a nawet dające coś więcej. Nic dziwnego, że tak wiele regionalnych instytucji wspiera publikacje z serii Miejsca i Sztuka, ale należy też docenić fakt, że także władze Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej uznały, że książki Prałata zasługują na finansowanie. Sytuacja taka jest w polskich warunkach wyjątkowa, choć bardzo pożądana i zasługująca na docenienie. Dotychczasowe książki z serii zakomponowane są podobnie. Autor daje gruntownie opracowaną historię miejscowości, bazującą na źródłach, analizuje zabytkową substancję miejsca oraz przestrzeń, w której opisana została przeszłość. Książka o Racocie jest najobszerniejszą z dotychczasowych. Autor pokazuje w niej bardzo niezwykłe dzieje miejscowości znanej w Polsce zazwyczaj ze względu na słynną hodowlę koni i wierną grupę kibiców polskiej reprezentacji siatkówki. Prałat przedstawia ją przez dzieje książąt Jabłonowskich, dynastii orańskiej, domu saksońsko- weimarskiego, urzędu prezydenta II Rzeczpospolitej. To sprawia, że czytelnik odkrywa, że niezwykłość miejsca, o którym czyta, jest dziełem konkretnych osób, a jej materialnym potwierdzeniem są zabytki, których wartość i ważność odsłania się w czasie lektury. Czytelnicy książek regionalnych poszukują faktografii na temat swego regionu. Pan dr Prałat daje ją, ale przede wszystkim uczy patrzeć na obiekty, zabytki, drzewa, teksty, na które bez tej nauki niewprawne oko by nie spojrzało. Tym samem uczy wrażliwości i szacunku do przeszłości. (…)

Po zakończeniu tej części promocji, wszyscy zebrani przeszli pod budynek wyremontowanej obory wzniesionej w czasach Wielkiej Księżnej Zofii, a obecnie przekształconej we wspaniałą powozownię, która przy okazji promocji została uroczyście otwarta. Specjalnie na tę okazję pan Mieczysław Leśniczak z Capelli Zamku Rydzyńskiego wykonał na trąbce herolda (ang. coach trumpet) wspaniałą fanfarę. Przecięcia wstążki dokonali panowie: Bernard Turski, Andrzej Przybyła, prof. Tadeusz Żuchowski i prof. Bogusław Zieliński. Następnie jego poświęcenia dokonał ks. Stanisław Tokarski, a głos zabrał Prezes Stadniny Koni „Racot” Jacek Ługowski, który przybliżył historię tego miejsca oraz przedstawił główne obszary działalności Spółki. Równolegle z otwartymi podwojami powozowni, zebrani goście mogli podziwiać umiejętności jeźdźców Stadniny, którzy prezentowali swe umiejętności w skokach przez przeszkody. Na te okazję udostępniono także powóz, który niegdyś jeździł Ignacy Jan Paderewski. Każdy z chętnych miał okazję przejechać się nią wokół padoku przy powozowni.

Trzeci etap promocji stanowił koncert Capelli Zamku Rydzyńskiego w kościele parafialnym, dawnej kaplicy Jabłonowskich. Za sprawą specjalnie na tę okazję przygotowanej przez Autora iluminacji świetlnej, wnętrze kościoła przesycone było nie tylko dźwiękami wspaniałej, majestatycznej muzyki, ale i blaskiem światła, które wydobywało piękno barokowego wnętrza. Koncert poprzedziło wykonanie na wstępie Trumpet Voluntary Jeremiasza Clark’a, przywitanie przez ks. Tokarskiego oraz prezentacja multimedialna Autora, w której wypunktowano kilka tematów, które zostały opisane w książce oraz zaprezentowano najcenniejsze dzieła sztuki znajdujące się w Racocie. W ramach koncertu zaprezentowano: muzykę dworską okresu renesansu, baroku i klasycyzmu (m.in.: Tielman Susato, Johann Christian Pezel, Henry Purcell, Michel Richard Delalande, Karol Kurpiński), muzykę myśliwską (sygnały myśliwskie, intrady jeździeckie, myśliwska muzyka operowa: Jiži Ignacy Linek, Karol Kurpiński, Karl Marii von Weber oraz muzyka Giuseppe Verdiego, Johanna Straussa i Ennio Morricone) oraz zaprezentowano możliwości poszczególnych instrumentów (rogi myśliwskie naturalne i koncertowe: pless, par force oraz trąbki sygnałowe). Owacje na stojąco były najlepszym dowodem na absolutny zachwyt wszystkich zebranych oraz kunszt muzyków. Koncert zakończył bis i owacje na stojąco.

Ostatnią część promocji stanowił bankiet kawowo-staropolski zorganizowany w parku przypałacowym. Równolegle z nim rozpoczęło się zwiedzanie pałacu. Dwie grupy gości miały okazję zejść do piwnic pałacowych, w których Autor pokazał dawny schron prezydencki, a później w przestrzeniach usłyszały m.in. legendę Doroty z Broniszów czy ciekawostki związane ze skarbcem pałacowym i życiem mieszkańców.

Promocja – przy wspaniałej, wymarzonej pogodzie, zakończyła się w późnych godzinach wieczornych i zgromadziła blisko 350 osób.

MEDIA O PROMOCJI:

„GAZETA KOŚCIAŃSKA” – Racot – dziedzictwo przeszłości

KOŚCIAN.NET – Sztuka i miejsce

GMINA KOŚCIAN – Promocja książki „Miejsca i Sztuka. Racot” oraz otwarcie powozowni

OTOPANORAMA.PL – Książę w Racocie

NOWINYLOKALNE.PL – Racot niecodzienne uroczystości w wyjątkowej oprawie

TELEWIZJA WTK –  Racot historia okolic Kosciana z arystokracją w tle

NOWINYLOKALNE.PL – Powiat pełen skarbów

PANORAMA LESZCZYŃSKA – Opiekun zabytków zaprosił Księcia do Racotu

GAZETA KOŚCIAŃSKA – Racot dziedzictwo przeszłości